> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://rs0-5.gitbook.io/righttech/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://rs0-5.gitbook.io/righttech/common/psbt.md). # PSBT คืออะไร และแก้ปัญหาอะไร {% embed url="" %} เนิื้อหาในคลิปมีการใช้ AI ในการสร้างเสียง และเนื้อหาไม่ครบถ้วนเท่าบทความด้านล่าง จัดทำเพื่อใครที่ต้องการทำความเข้าใจแบบพื้นฐานก่อนจะลงลึก {% endembed %} **PSBT (Partially Signed Bitcoin Transaction)** เป็นฟอร์แมตรูปแบบข้อมูลสำหรับธุรกรรมของบิตคอยน์ที่ออกแบบมาเพื่อให้โปรแกรมหรือกระเป๋าเงินหลายตัวสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลของธุรกรรมและลายเซ็นบางส่วนระหว่างกันได้ PSBT ได้ช่วยแก้ปัญหาการทำธุรกรรมที่ต้องมีหลายคนเซ็น (multi-signature) หรือกรณีที่ใช้กระเป๋าเงินหลายประเภทร่วมกัน โดยไม่ต้องเปิดเผยข้อมูลภายในกันโดยตรง นอกจากนี้ PSBT ยังอนุญาตให้อุปกรณ์ออฟไลน์หรือฮาร์ดแวร์วอลเล็ตลงชื่อได้โดยไม่ต้องเชื่อมต่อกับชุด UTXO ทั้งหมด ทำให้ปลอดภัยต่อการใช้งานบน cool wallet ในทางเทคนิค PSBT มีการกำหนดตาม BIP174 (เวอร์ชัน 0) และมี BIP370 สำหรับ PSBT เวอร์ชัน 2 ที่เพิ่มฟีเจอร์ใหม่ ๆ (เช่นข้อมูล Taproot) PSBT จะเริ่มจากการเตรียมธุรกรรมเปล่า (unsigned transaction) ที่ระบุ UTXO ที่จะใช้จ่ายและ address ปลายทาง จากนั้นข้อมูลสำคัญของแต่ละ input เช่น สคริปต์และจำนวนเงินของ UTXO นั้น ๆ จะถูกเพิ่มเข้าไปใน PSBT และสามารถส่งต่อไปยังโปรแกรมหรืออุปกรณ์อื่นเพื่อใช้เซ็นลายเซ็นได้ โดยแต่ละรอบจะใส่ลายเซ็นบางส่วนเข้าไปใน PSBT หากเป็น wallet multisig หรือต้องใช้หลายคีย์ในการเซ็น ก็สามารถส่ง PSBT สำเนาให้แต่ละคนลงชื่อทีละคน และสุดท้ายรวม PSBT เหล่านั้นให้ได้ลายเซ็นครบถ้วน จากนั้นจึงแปลง PSBT ที่ลงชื่อครบเป็นธุรกรรมสมบูรณ์พร้อมประกาศสู่เครือข่ายได้ ### โครงสร้างและประเภทของ Input/Output ใน PSBT PSBT ถูกจัดเก็บในรูปแบบ *Key-Value Maps* โดยแบ่งเป็นส่วน **global** map, **input** map และ **output** map * **Global Map**: ประกอบด้วยคีย์ข้อมูลทั่ว ๆ ไป เช่น ธุรกรรมบิทคอยน์ที่ยังไม่เซ็น (`PSBT_GLOBAL_UNSIGNED_TX`) ในรูปแบบไบนารีของ Transaction (scriptSig และ witness ของทุก input ) และสามารถมี public keys ตาม BIP32 (XPUB) เพื่อถ่ายทอดข้อมูลคีย์ต้นทางได้ (PSBT\_GLOBAL\_XPUB) * **Input Map (แต่ละ input)**: มีข้อมูลเฉพาะของแต่ละ input โดยรองรับหลายประเภท ได้แก่： * **Non-Witness UTXO (PSBT\_IN\_NON\_WITNESS\_UTXO)**: ถ้า input ใช้ UTXO แบบเดิม (non-segwit) จะเก็บทั้ง transaction เดิมไว้ทั้งหมด * **Witness UTXO (PSBT\_IN\_WITNESS\_UTXO)** เก็บแค่ output เดิม (จำนวนเงินและ scriptPubKey) สำหรับ input แบบ SegWit * **ลายเซ็นบางส่วน (PSBT\_IN\_PARTIAL\_SIG)**: เก็บคู่ `(Public Key, Signature)` ที่เซ็นโดยผู้ร่วมเซ็นแต่ละคน * **Sighash Type (PSBT\_IN\_SIGHASH\_TYPE)**: ระบุวิธีการคำนวณแฮชสำหรับการเซ็น input นั้น (เช่น ALL, SINGLE ฯลฯ) * **Redeem Script (PSBT\_IN\_REDEEM\_SCRIPT)**, **Witness Script (PSBT\_IN\_WITNESS\_SCRIPT)**: กรณี output เดิมเป็น P2SH หรือ P2WSH จะเก็บสคริปต์เหล่านั้นไว้เพื่อใช้สร้างลายเซ็น * **BIP32 Derivation (PSBT\_IN\_BIP32\_DERIVATION)**: ข้อมูลเส้นทางการสืบทอดกุญแจ (master fingerprint + derivation path) ของ public key ใน transaction input เพื่อให้กระเป๋าเงินสามารถสืบหาคีย์ส่วนตัวได้ * **ScriptSig/ScriptWitness (PSBT\_IN\_FINAL\_SCRIPTSIG, PSBT\_IN\_FINAL\_SCRIPTWITNESS)**: เมื่อเซ็นเสร็จ สมบูรณ์ จะเก็บ scriptSig หรือ witness เต็มสำหรับ input เพื่อให้ตรวจสอบถูกต้องได้ * **Output Map (แต่ละ output)**: เก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับแต่ละ output ได้แก่ * **Redeem Script (PSBT\_OUT\_REDEEM\_SCRIPT)** และ **Witness Script (PSBT\_OUT\_WITNESS\_SCRIPT)**: หาก output เป็น P2SH/P2WSH ใด ๆ ก็เก็บสคริปต์ไว้สำหรับอ้างอิง * **BIP32 Derivation (PSBT\_OUT\_BIP32\_DERIVATION)**: กรณี output เป็นการจ่ายให้ address ที่เป็น HD wallet เก็บข้อมูลเส้นทางคีย์ (key origin) ของ public key ที่สร้าง output นี้ * **(PSBTv2)** ใน PSBT เวอร์ชัน 2 จะมีฟิลด์ **PSBT\_OUT\_AMOUNT** และ **PSBT\_OUT\_SCRIPT** เก็บจำนวนเงินและ scriptPubKey ของแต่ละ output (ฟิลด์นี้ไม่มีใน PSBTv0) * **(PSBTv2 Taproot)** ถ้า output เป็น Taproot จะมีฟิลด์เก็บ X-only internal key และโครงสร้างต้นไม้ Taproot ต่าง ๆ เช่น `PSBT_OUT_TAP_INTERNAL_KEY`, `PSBT_OUT_TAP_TREE`, `PSBT_OUT_TAP_BIP32_DERIVATION` เพื่อรองรับ Taproot (ข้อนี้เป็นส่วนเสริมล่าสุดใน PSBTv2) โดยสรุป **PSBT** ใช้โครงสร้าง *map* นี้เพื่อรองรับ input/output ทุกประเภทของ Bitcoin (P2PKH, P2SH, P2WPKH, P2WSH, P2TR ฯลฯ) โดยเก็บข้อมูลสคริปต์และคีย์ที่จำเป็นไว้ในรูปแบบยืดหยุ่น ### ขั้นตอนการสร้างและเซ็น PSBT (Workflow) กระบวนการทำงานของ PSBT แบ่งเป็นหลายบทบาทตามที่กำหนดใน BIP174, ได้แก่ **Creator**, **Updater**, **Signer**, **Combiner**, **Finalizer** และ **Extractor** สรุปขั้นตอนดังนี้: * **Creator (สร้าง PSBT)**: เริ่มจากสร้าง Transaction เปล่า (มีรายการ input/output แต่ยังไม่มีลายเซ็นและ scriptSig/witness) แล้วสร้าง PSBT จากธุรกรรมนั้น (เช่นใน Rust ใช้ `Psbt::from_unsigned_tx`) * **Updater (เติมข้อมูล)**: ใส่ข้อมูลเฉพาะของแต่ละ input เช่น UTXO เก่า (ใส่ใน `non_witness_utxo` หรือ `witness_utxo`), scriptPubKey/RedeemScript, ข้อมูล path ของ HD key, ชนิด sighash ฯลฯ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้โปรแกรมเซ็นรู้ว่าต้องเซ็นอะไรและอย่างไร * **Signer (ลงชื่อ)**: ผู้ถือคีย์ส่วนตัวจะทำการลงลายเซ็นใน PSBT สำหรับ input ที่เกี่ยวข้อง โดยการคำนวณ signature (เช่น ECDSA หรือ Schnorr) และใส่ลงในฟิลด์ `PSBT_IN_PARTIAL_SIG` ตามลำดับ หากมีหลายคนร่วมเซ็น สามารถส่ง PSBT สำเนาให้แต่ละคนเซ็นเพิ่มได้หลายรอบ * **Combiner (รวม PSBT)**: หากได้มาหลาย PSBT จากคนละแหล่ง (เช่น multisig แต่ละคนเซ็นแยก) บทบาท Combiner จะนำ PSBT เหล่านั้นมารวมกันให้มีทุก signature อยู่ใน PSBT เดียว * **Finalizer (สรุป)**: ตรวจสอบว่าแต่ละ input มี signature ครบตามที่ต้องการหรือไม่ จากนั้นสร้าง `scriptSig` หรือ `scriptWitness` เต็มรูป (final script) บน input แต่ละอัน แล้วลบข้อมูลชั่วคราวเช่น partial sig, sighash หรือ redeem/witness script ออกตามมาตรฐาน PSBT * **Extractor (ดึง Transaction)**: เมื่อมี final script ครบ ก็สามารถแปลง PSBT เป็น Transaction ที่มีลายเซ็นครบถ้วน (Raw Transaction) พร้อมจะ broadcast ได้ (ใน rust-bitcoin ใช้ `psbt.extract_tx()` หรือ `consensus::encode::serialize_hex`) ขั้นตอนเหล่านี้ช่วยให้การจัดการธุรกรรมที่ต้องมีหลายฝ่ายลงชื่อเป็นมาตรฐานและปลอดภัยขึ้น ### ตัวอย่างการใช้งาน PSBT ด้วย Rust ตัวอย่างโค้ดต่อไปนี้ใช้ไลบรารี *rust-bitcoin* ในการสร้าง PSBT, เติมข้อมูล input, และลงชื่อให้สมบูรณ์ (SegWit v0 example): ``` use bitcoin::{Transaction, TxIn, TxOut, OutPoint, Psbt, ScriptBuf}; use bitcoin::secp256k1::Secp256k1; // สมมติเตรียม UTXO เดิมไว้ let prev_txid = ...; // TxID ของ utxo เก่า let prev_out = 0; // index ของ output เก่า let utxo = TxOut { value: 50000, script_pubkey: prev_script.clone() }; // สร้าง transaction เปล่า (unsigned) let unsigned_tx = Transaction { version: 2, lock_time: 0, input: vec![ TxIn { previous_output: OutPoint::new(prev_txid, prev_out), script_sig: ScriptBuf::new(), sequence: 0xFFFFFFFF, witness: Vec::new(), }], output: vec![ TxOut { value: 49000, script_pubkey: dest_script.clone() } ], }; // สร้าง PSBT จาก transaction ที่ยัง unsigned let mut psbt = Psbt::from_unsigned_tx(unsigned_tx).expect("Cannot create PSBT"); // เติมข้อมูลสำหรับ input ที่ PSBT psbt.inputs[0].witness_utxo = Some(utxo.clone()); // รายละเอียด UTXO เก่า psbt.inputs[0].redeem_script = Some(prev_redeem_script.clone()); // ถ้ามี redeem script psbt.inputs[0].bip32_derivation.insert(pubkey, (fingerprint, path)); // ข้อมูล HD key // ลงชื่อ PSBT ด้วย private key let secp = Secp256k1::new(); psbt.sign(&private_key, &secp).expect("Signing failed"); // สร้าง witness script สุดท้ายและดึง Transaction ที่เซ็นเสร็จ psbt.finalize().expect("Finalizing failed"); let final_tx = psbt.extract_tx().expect("Extraction failed"); println!("Raw TX = {}", hex::encode(final_tx.serialize())); ``` โค้ดนี้ทำงานดังนี้: 1. สร้าง `Transaction` ที่มีอินพุตและเอาต์พุตตามต้องการ แล้วใช้ `Psbt::from_unsigned_tx` สร้าง PSBT จากธุรกรรมนั้น 2. เติมข้อมูล input ได้แก่ UTXO เดิม (`witness_utxo`), สคริปต์ที่เกี่ยวข้อง (`redeem_script`), และเส้นทาง BIP32 (`bip32_derivation`) 3. ใช้ `.sign(&private_key, &secp)` เพื่อใส่ลายเซ็นลงใน PSBT 4. สุดท้ายเรียก .finalize() (หรือลงมือเขียน witness เอง) และ .extract\_tx() เพื่อดึง Transaction ที่มีลายเซ็นครบ สมบูรณ์พร้อมประกาศสู่เครือข่าย **อ้างอิง:** เอกสาร BIP174 (PSBT) และบทความ Bitcoin Ops * * รวมถึงตัวอย่างโค้ดจาก Rust Bitcoin Cookbook * * --- # Agent Instructions This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com. ## Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter: ``` GET https://rs0-5.gitbook.io/righttech/common/psbt.md?ask= ``` The question should be specific, self-contained, and written in natural language. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.